Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün yayınladığı 2020 yılı verilerine göre ülkemizde geçici koruma statüsü kapsamında 3.641.370 Suriyeli bulunmaktadır. Verilere göre ilkokul, ortaokul ve lise çağındaki çocuklar ise geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin %33’ünü oluşturuyor. Bu veri göz önüne alındığında Suriyeli öğrencilerin eğitiminin gerek Türkiye’nin geleceği gerekse Suriye’nin gelecekteki inşasına yönelik büyük bir önem atfetmektedir. MEB’in yayınladığı verilere göre ülkemizde Suriyeli öğrencilerin okullaşmasında artış yaşandığı gözlemlenmiştir. Ancak okullaşmada ki bu artışa rağmen Suriyeli öğrencilerin eğitim karşısında birtakım sorunlar yaşadığı yadsınamaz bir gerçektir. İki ülke arasında ki dil farklılığı sebebiyle; öğrencilerin, öğretmenlerin ve velilerin karşısına birtakım sorunlar meydana gelmektedir. Öğrencilerin önüne çıkan dil sorununa yönelik çözüm önerisi olarak; MEB bünyesinde, okul öncesinde ve ara sınıflarda Türkçe hazırlık sınıfları oluşturulması, Türkçe kurslarının kurulması, müfredatta Türkçe ders sayısında artış yapılması, dil köyü oluşturulması ve çocuklara Türkçeyi öğretecek öğretmenlerin, yabancılara Türkçe eğitimi konusunda uzmanlaşmış kişilerden seçilmesi gösterilebilir. Öğretmenler ile veliler arasında ki dil sorununun aşılması için, yurtdışında da örnekleri olan, okullar da her iki dili bilen arabulucu kişilerin istihdamının yapılması öğretmenler ile veliler arasında sağlıklı iletişim kurulmasını sağlayacaktır.
Maddi gereksinimlerinin karşılanamaması üzerine ise kimi Suriyeli aileler kız çocuklarını evlendirip erkek çocuklarını çalışmak durumunda bırakabilmektedir. Buna yönelik; MEB ve STK’ların koordinasyonuyla kişileri yardıma bağımlı hale getirtmeyecek şekilde kapsamlı ve planlı desteğin oluşturulması, çocuğun eğitimine yönelik gerekli materyallerin (kırtasiye malzemeleri, okul servisi, vb.) MEB ve STK’ların ortak çalışmalarıyla birlikte sağlanması, çocuğun eğitiminin önemi konusunda aileye bilgilendirme yapılması şeklinde çözüm önerileri sunulabilmektedir. Yapılan araştırmalar sonucunda Suriyeli öğrencilerin eğitim sürecinde karşılaştıkları önemli bir diğer sorun olarak ayrımcılığa maruz kalmaları görülmektedir. Suriyeli öğrencilerin gerek öğretmenlerinden gerekse Türk arkadaşları ve arkadaşlarının velilerinden gördükleri dışlayıcı muamele, okula katılım noktasında bir engel oluşturmaktadır. Bu engeli aşabilmek için; medyada Suriyelilere yönelik var olan dilin iyileştirilmesi, öğretmenlere farklı kültürden gelen Suriyeli çocuklara nasıl yaklaşılması gerektiğine dair düzenli eğitimlerin verilmesi, gençlik kampları düzenleyerek Türk öğrenciler ile Suriyeli öğrencilerin birbirleriyle etkili iletişim kurabilecekleri ortamın oluşturulması, Türk velilere yönelik Suriyeli öğrenciler hakkında farkındalık kazanmalarını sağlayacak eğitim ve seminerlerin düzenlenmesi, çok kültürlülüğü görünür kılmak adına farklı kültürlerin tanınmasını sağlayacak sergilerin düzenlenmesi ve iki kültür arasında ortak olumlu değerlerin vurgulanması Suriyeli çocukların ayrımcılığa maruz kalmalarının önüne geçip çocukların eğitim sürecine devam etmelerini sağlayabilmektedir.
Suriyeli çocukların gerek dil sorunundan kaynaklı gerekse iki ülke arasında farklı olan müfredattan kaynaklı derslerinde birtakım aksaklıklar yaşayabilmekte ve bu da çocukların okula devam etme sürecini etkilemektedir. Bu sorunun çözümüne yönelik; bazı Avrupa okullarında faaliyete geçirilen Telafi Merkezleri adında çocuklara yönelik hem dil eğitimi hem de telafi derslerinin verildiği örnekler incelenip Türkiye’de benzer projeler uygulanması sağlanarak Suriyeli çocukların derslerinde yaşadıkları aksaklıklar giderilebilir. Suriyeli öğrencilerin ve velilerin yaşadığı evrak işlemlerinde karşılaştıkları sorunlar ve kurumlar tarafından çıkarılan zorluklar, velilerin çocuklarını okula göndermesine yönelik isteği azaltmaktadır. Bu soruna yönelik gerek mahalli kurumlar gerekse kamu kuruluşları, Suriyeli ailelere sahip oldukları hakları ve gerekli bilgilendirmeleri yapan çift dili bilen kişilerin istihdamının sağlanması, Suriyeli ailelerin kurumlarda yaşadıkları zorluklar karşısında büyük bir kolaylık sağlayacaktır.
Son olarak ülkemizde henüz var olmayan okul sosyal hizmeti uygulaması oluşturularak, çocukların eğitim süreci karşısında yaşadığı sorunlarının saptanması, bu sorunların çözümü için gerekli kurum ve kuruluşlarla iş birliği sağlanması, kişiler ile kurumlar arasında arabulucu rolü üstlenecek sosyal hizmet uzmanlarının istihdamının oluşturulması Suriyeli çocukların eğitim sürecinde karşılaştıkları sorunların giderilmesinde büyük bir önem atfetmektedir.
KAYNAKÇA:
2- GİGM. (2020). GEÇİCİ KORUMA. https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638, Erişim Tarihi: 07.01.2021
3- MEB. (2018). Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Göç ve Acil Durum Eğitim Daire Başkanlığı.ErişimTarihi: 07.01.2021, https://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_03/26120318_26-03-2018__Ynternet_BYlteni.pdf
4- Özer, Yeşer Yeşim; Komsuoğlu, Ayşegül; Ateşok, Zeynep Özde. “TÜRKİYE’DEKİ SURİYELİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ: SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ.”The Journal of Academic Social Science, 2016, 4 (37), s.34-42.
5- Tanrıkulu, Faik. “Türkiye’de Yaşayan Suriyeli Çocukların Eğitim Sorunu ve Çözüm Önerileri”. Liberal Düşünce Dergisi, 2017, sy.86, s. 127-144.
6- Tunga Y., Engin G., ve Çağıltay, K. (2020). Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitiminde Karşılaşılan Sorunlar Üzerine Bir Alanyazın Taraması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 317-333
7- 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, Suriyeli Çocukların Eğitimi, https://21yyte.org/tr/merkezler/islevsel-arastirma-merkezleri/suriyeli-cocuklarin-egitimi, Erişim Tarihi: 20.01.2021.
